MIDDEN - DELFLAND

Oud-Schipluiden naar Vlaardingen

Op zaterdag 21 mei 2005 organiseerde de Historische Vereniging Oud-Schipluiden voor haar leden en vrienden een vaartocht naar Vlaardingen en een wandelexcursie door de oude kern van de buurgemeente. In een 'combi' van twee aan elkaar verbonden platbodems vertrokken zo'n 40 deelnemers vanuit Schipluiden over de Vlaardingsevaart naar de sluis van Vlaardingen nabij het Delftseveer. Met de cultuurhistorische kaart van Midden-Delfland in de hand en nadere uitleg door Jacques Moerman en Frits van Ooststroom werd de vaarttocht al een gezellig avontuur.

In Vlaardingen namen twee enthousiaste stadsgidsen ieder een groep mee voor een wandeling van de sluis naar de Oude Kerk en het Visserijmuseum. Maar eerst werd kort de ontstaansgeschiedenis van Vlaardingen verteld. Archeologisch onderzoek heeft aangetoond dat er al 5000 jaar geleden mensen in de omgeving van Vlaardingen woonden (nu de Vlaardingen cultuur genoemd). Permanente bewoning kwam pas later toen de mens ook de wateroverlast beter kon beheersen. Op de plaats waar nu de geautomatiseerde schutsluis ligt, bevonden zich vroeger drie sluizen naast elkaar die vooral dienden om overtollig water uit het achterland kwijt te raken. De drie sluizen werden onderhouden door de stad Vlaardingen en de ambachten Rijswijk en Schipluiden. 

Ook de trekvaart van en naar Delft via Schipluiden kwam hier aan. In tijden van vorst moeten de schaatsers hier het ijs af om in de Hoogstraat Vlaardingse moppen te kopen als bewijs dat Vlaardingen gehaald was!

Lopend door een van de oudste straten, de Hoogstraat die parallel aan de haven loopt, werd verteld over de nog bestaande historische bebouwing. Vanuit de Hoogstraat lopen, soms heel smalle, steegjes richting haven. Zij zijn genoemd naar de vroegere activiteiten van de bewoners, zoals Timmersteeg, Smidsteeg, Scheepmakersteeg. De Hoogstraat wordt doorsneden door de Schiedamseweg en het Liesveldviaduct met modernere bebouwing en enkele grote winkelpanden. Daarna gaat de Hoogstraat verder met haar veelal historische gebouwen en steegjes. De Vrouwensteeg leidt naar de Visbanken, een gebouw waarvan er nog maar weinig in Nederland over zijn. Uiteraard komt hier ook de Haringvangst uitvoerig ter sprake, een activiteit die Vlaardingen enkele eeuwen lang tot één van de grootste visserplaatsen van Nederland maakte (deze traditie eindigde in de tachtiger jaren van de 20ste eeuw). 

Rond deze plaats aan de haven is het ook vaak gezellig druk met de cafés, restaurants en terrasjes. 

De Hoogstraat eindigt op de Markt. Hier staan het Stadhuis, de Grote Kerk en is nog veel meer historie af te lezen aan de bebouwing. In de Grote Kerk bevindt zich een pronkstuk: het Van Peteghem-orgel uit 1763. Dit orgel is afkomstig uit de Boudelo-abdij in Gent. Zowat twee jaar na de voltooiing van het instrument werd het bespeeld door Wolfgang Amadeus Mozart, In 1819 kwam de Hervormde Gemeente van Vlaardingen in het bezit van dit orgel. 

Tot besluit van de excursie werd een bezoek gebracht aan het Visserijmuseum aan de Westhavenkade. Een groot aantal scheepsmodellen brengt daar de ontwikkeling van de vissersboten prachtig in beeld. Ook is er uitgebreide aandacht voor de vissoorten die de Noordzee nog herbergt. Fotomateriaal, voorwerpen en voorstellingen van de vroegere visserijactiviteiten geven een goed beeld van een succesvolle periode. Een maquette van Vlaardingen in de gloriejaren geeft nog eens aan hoe belangrijk Vlaardingen in de 19e eeuw moet zijn geweest. Denkbeeldig kon men de wandeltocht nog even na lopen.